BargeFlow Port Reporter
Gids

Rusttijden in de binnenvaart: A1, A2 en B uitgelegd

Hoeveel rust heb je nodig, en hoe lang mag je varen? Hier staan de regels voor exploitatiewijze A1, A2 en B op een rij, in gewone taal en met de artikelen erbij.

Met de rusttijden-check hieronder vul je je vaar- en rusttijden in en zie je meteen of de minimale rust klopt. Het is een hulpmiddel, geen juridisch advies: je vaartijdenboek blijft leidend.

Bemanningssterkte berekenen

Rusttijden-check

Kies je exploitatiewijze en vul in wanneer het schip voer en wanneer jij rustte. De uitkomst verandert meteen mee.

Exploitatiewijze
Waar vaar je?

De uren zijn op allebei gelijk. Alleen de wet waar ze in staan verschilt; de check noemt het juiste artikel.

Tip: begin bij het einde van je laatste lange rust. Bij A1 en A2 kijkt de check 24 uur vooruit, bij B 48 uur.

Wanneer voer het schip?

Laat leeg als je alleen je rust wilt checken.

Wanneer rustte jij?

Alleen echte rust: geen taken, ook geen stand-by.

Van toepassing

Uitkomst

Je minimale rust klopt volgens wat je hebt ingevuld.

  • In orde: Langste rust aan één stuk buiten de vaartijd: 9 u. Voor A1 is 8 u aan één stuk nodig. (RSP art. 18.02 lid 1)
  • In orde: Vaartijd: 14 u. Voor A1 is dat ten hoogste 14 u. (RSP art. 18.01 lid 1 en 2)
  • In orde: Het schip lag stil tijdens de nachtonderbreking (22.00–06.00 uur). (RSP art. 18.01 lid 3)

De nachtonderbreking en de maximale vaartijd gelden op de Rijn (RSP art. 18.01) en net zo op de andere Nederlandse binnenwateren (Binnenvaartregeling art. 5.2 en 5.4). Vaar je met een vrijstelling, zoals voor schepen onder 55 meter (art. 5.15), dan gelden daar eigen, strengere voorwaarden bij.

Dit is een hulpmiddel, geen juridisch advies. De check bekijkt alleen de periode die je invult; de regels tellen vanaf het einde van elke lange rust. Je vaartijdenboek blijft leidend.

Nooit meer zelf uitrekenen?

BargeFlow Port Reporter rekent per schip de vaar- en rusttijden uit AIS, klaar om over te nemen in je vaartijdenboek. 60 dagen gratis proberen; bij het aanmelden vul je je betaalgegevens in.

Hoeveel bemanning heb je nodig? Bereken het op bemanningsterkte.nl

De drie exploitatiewijzen

De exploitatiewijze zegt hoe lang je schip binnen 24 uur mag varen. Op de Rijn staat dat in het RSP (art. 18.01), op de andere Nederlandse binnenwateren in de Binnenvaartregeling (art. 5.2 en 5.4). De uren zijn op allebei gelijk. Hoeveel bemanning je nodig hebt, hangt daar weer van af.

A1: ten hoogste 14 uur varen

Eén keer per kalenderweek mag het 16 uur zijn, als je een goedgekeurde tachograaf hebt en er naast de schipper nog iemand van de minimumbemanning een kwalificatiecertificaat stuurman heeft. Het schip ligt 8 uur aaneengesloten stil tussen 22.00 en 06.00 uur.

A2: ten hoogste 18 uur varen

Het schip ligt 6 uur aaneengesloten stil tussen 23.00 en 05.00 uur.

B: tot 24 uur varen

Continu varen, met een bemanning die dat aankan.

Hoeveel rust heb je nodig?

De rust geldt per bemanningslid, en telt niet per kalenderdag maar per 24 uur vanaf het einde van je laatste lange rust (RSP art. 18.02).

A1: 8 uur aan één stuk

Per 24 uur heb je 8 uur ononderbroken rust buiten de vaartijd, gerekend vanaf het einde van je vorige rust van 8 uur.

A2: 8 uur, waarvan 6 aan één stuk

Per 24 uur heb je 8 uur rust, waarvan 6 uur ononderbroken buiten de vaartijd. De andere 2 uur mogen tijdens de vaart vallen. Ben je jonger dan 18, dan heb je 8 uur aan één stuk, waarvan 6 buiten de vaartijd.

B: 24 uur per 48 uur

Per 48 uur heb je 24 uur rust, waarvan minstens twee keer 6 uur aan één stuk. Twee aparte blokken van 6 uur voldoen, en één blok van 12 uur of meer aan één stuk telt ook als twee keer 6 uur.

Rust tijdens de vaart

Bij A1 en A2 mag je rust ook tijdens de vaart vallen, als er dan genoeg bemanning aan het werk is (met minstens één schipper) en je kunt rusten in een eigen hut waar het geluid niet boven de 60 dB(A) komt (RSP art. 18.02 lid 4). Dat geluidsniveau moet uit het binnenschipcertificaat blijken.

Rust is echt vrij: geen taken, ook geen toezicht of stand-by (lid 5). De gewone wacht op een stilliggend schip telt niet als taak.

Rijn of andere wateren: wat is het verschil?

Kort gezegd: voor de uren maakt het niet uit. Op de Rijn, met in Nederland ook de Waal en de Lek, geldt het RSP (Binnenvaartregeling art. 1.9). Op de andere Nederlandse binnenwateren geldt hoofdstuk 5 van de Binnenvaartregeling (art. 5.1). Die kent dezelfde exploitatiewijzen: A1 ten hoogste 14 uur varen, A2 ten hoogste 18 uur, B meer dan 18 uur (art. 5.2).

Ook de nachtonderbreking en de 16 uur bij A1 gelden daar gewoon: art. 5.4 van de Binnenvaartregeling verklaart art. 18.01 lid 2 en 3 van het RSP van overeenkomstige toepassing, net als het aantonen met een tachograaf (RSP art. 18.04 lid 5). Voor het wisselen van exploitatiewijze verwijst art. 5.5 naar RSP art. 18.03. Bij een duwbak of sleepschip zonder eigen voortstuwing kijk je naar het schip dat duwt of sleept (art. 5.4 lid 2).

De rust per bemanningslid staat buiten de Rijn in het Arbeidstijdenbesluit vervoer. Ben je werknemer, dus in loondienst? Dan heb je minstens 10 uur rust per 24 uur, waarvan bij A1 8 uur en bij A2 6 uur aan één stuk. Bij B is dat 10 uur per 24 uur, waarvan 6 aan één stuk, en 24 uur per 48 uur. Daarnaast heb je minstens 84 uur rust per 7 dagen (art. 5.5:3 lid 1 tot en met 4). Ben je geen werknemer, bijvoorbeeld als schipper-eigenaar, dan houd je de rusttijden uit het RSP aan (art. 5.5:3 lid 5, sinds 16 september 2025 met verwijzing naar RSP art. 18.02 en 18.03).

Op het Nederlandse deel van de Rijn gelden die rusttijden voor werknemers ook, zolang je de Duitse grens niet overgaat (Binnenvaartregeling art. 1.9 lid 2). Vaar je met een vrijstelling, zoals voor motorschepen onder 55 meter met één schipper (art. 5.15), dan gelden daar eigen voorwaarden bij, bijvoorbeeld 12 uur rust en een onderbreking van 12 uur rond de nacht; kijk daarvoor op bemanningsterkte.nl. Vaar je in een ander land, kijk dan ook naar de regels daar. En staat er in je cao meer rust, dan geldt dat (RSP art. 18.02 lid 6).

Drie voorbeelden

Nachtrust over middernacht (A1)

Je vaart van 06.00 tot 20.00 uur en rust van 21.00 tot 06.00 uur. Dat is 9 uur aan één stuk buiten de vaartijd: in orde. Dat de rust over middernacht loopt, maakt niet uit.

Wachten bij een sluis (A1)

Je ligt ’s middags 2 uur te wachten voor een sluis en rust ’s nachts van 22.00 tot 05.00 uur. Dat is 7 uur aan één stuk: te kort voor A1. Die 2 uur bij de sluis helpen niet, want je hebt 8 uur aan één stuk nodig. En zolang je klaar moet staan om te schutten, is het sowieso geen rust.

Lange dag in A2

Je vaart van 05.00 tot 23.00 uur en rust van 23.00 tot 05.00 uur, plus 2 uur tussen de middag terwijl een collega stuurt. Dat is 8 uur rust waarvan 6 aan één stuk: in orde voor het RSP. Ben je werknemer op Nederlands water, dan heb je 10 uur rust nodig, dus nog 2 uur extra.

Het vaartijdenboek blijft leidend

Je vaar- en rusttijden houd je bij in het vaartijdenboek aan boord. Een elektronisch vaartijdenboek als vervanging is er nog niet. Deze check en BargeFlow Port Reporter helpen je de tijden op een rij te zetten en te controleren, zodat je ze klaar hebt voor je vaartijdenboek.

En hoeveel bemanning heb je nodig?

Hoeveel mensen er aan boord moeten, hangt af van de exploitatiewijze, de lengte van je schip en de uitrusting (RSP hoofdstuk 19). Reken het uit met de gratis calculator op bemanningsterkte.nl.

Veelgestelde vragen over rusttijden

Telt mijn rust vanaf middernacht?

Nee. De 24 uur tellen vanaf het einde van je laatste lange rust: 8 uur bij A1, 6 uur bij A2 (RSP art. 18.02). Een nachtrust over middernacht is dus gewoon één rust.

Telt wachten bij een sluis als rust?

Meestal niet. Zolang je klaar moet staan om te schutten of door te varen, ben je niet vrij, en dan is het geen rust (RSP art. 18.02 lid 5).

Geldt dit ook voor mij als zelfstandig schipper?

Ja. Op de Rijn gelden de rusttijden uit het RSP voor elk bemanningslid, ook voor de schipper-eigenaar. Op de andere Nederlandse binnenwateren gelden ze via het Arbeidstijdenbesluit vervoer (art. 5.5:3 lid 5) net zo. De extra eis van 10 uur rust per 24 uur geldt voor werknemers.

Mag ik wisselen van A1 naar A2?

Dat mag onder voorwaarden (RSP art. 18.03). Kijk die na voordat je wisselt, en noteer de wissel in je vaartijdenboek.

Is de uitkomst van de check bindend?

Nee. De check is een hulpmiddel om je tijden na te lopen, geen juridisch advies. Wat telt, is wat er in je vaartijdenboek staat en wat de regels zeggen.

Bronnen

Nagelopen in oktober 2026. Regels veranderen soms; bij twijfel geldt de officiële tekst.

Je vaar- en rusttijden uit AIS?

BargeFlow Port Reporter rekent per schip de vaar- en rusttijden uit AIS, klaar om over te nemen in je vaartijdenboek. 60 dagen gratis proberen; bij het aanmelden vul je je betaalgegevens in.

Bemanningssterkte berekenen