Gids

Elektronisch melden op de Rijn: wat verandert er op 1 december 2026?

Vanaf dinsdag 1 december 2026 moet je je op de Rijn ook elektronisch melden als je schip langer is dan 86 m en een of meer laadruimen heeft. Dat geldt dus voor de meeste grotere drogeladingschepen. Ook schepen die (deels) varen op methanol, gasvormige waterstof of accu’s van samen meer dan 500 kWh vallen er vanaf dan onder. Volgens de CCR gaat het om zo’n 1.500 schepen.

Voor tankers, containerschepen, schepen met ADN-lading en schepen langer dan 110 m verandert er niets: die melden al sinds 2018 of 2021 elektronisch. Vaar je met een drogeladingschip van 86 m of korter, en heb je geen containers, ADN-lading of alternatieve aandrijving? Dan hoef je ook na 1 december niet elektronisch te melden. Doen mag wel.

Lijkt het op jou van toepassing? Het regelen kost je vooral een account en een uurtje oefenen. Hieronder staat hoe.

Check je AIS

Geldt het voor jou? Snelle check

Je valt vanaf 1 december 2026 onder de elektronische meldplicht op de Rijn als je op het meldplichtige deel vaart (zie hieronder) en een van deze dingen klopt:

Je schip is langer dan 86 m en heeft een of meer laadruimen voor goederen. Nieuw.
Je hebt voortstuwings- of hulpsystemen aan boord voor methanol, gasvormige waterstof of accu’s met samen meer dan 500 kWh. Nieuw.
Je hebt een LNG-installatie aan boord. Gold al.
Je vervoert ADN-lading, vaart met een tankschip, vervoert containers, je schip is langer dan 110 m, het is een hotelschip of een zeeschip, of je vaart een bijzonder transport (art. 1.21 RPR). Gold al.

Uitzonderingen, traject en lengte

Uitzonderingen

Bunkerschepen en bilgeboten (zoals gedefinieerd in het ADN) blijven uitgezonderd. Voor dagtochtschepen kan de bevoegde autoriteit vrijstelling geven.

Waar geldt het?

Op de internationale Rijn: van Bazel (Mittlere Rheinbrücke, km 166,53) tot Gorinchem (km 952,50), en van Pannerden (km 867,50) tot Krimpen aan de Lek (km 989,20). Dat zijn de trajecten met het bord B.11 en het onderbord “Meldplicht”.

Let op de lengte

De regel geldt voor schepen langer dan 86 m. Een schip van precies 86,00 m valt er volgens de besluittekst dus niet onder. Sommige berichten, ook van de CCR zelf, spreken over “vanaf 86 meter”. Zit je schip rond de 86 meter, kijk dan naar de lengte op je certificaat en vraag het bij twijfel na bij de BICS-helpdesk.

Twijfel je?

De CCR heeft een korte vragenlijst gemaakt, met maximaal zeven vragen, die je precies vertelt of het voor jouw schip geldt. Je kunt ook de BICS-helpdesk bellen (zie de bronnen onderaan).

CCR-vragenlijst: geldt de meldplicht voor mij?

Wat moet je melden?

Wat er in je melding moet staan, regelt artikel 12.01, tweede lid, van het RPR. Je meldsoftware zet het in het juiste format (ES-RIS, deel IV); zelf hoef je alleen goed in te vullen. Voor een drogeladingschip komt het hierop neer:

Schip: naam, ENI-nummer, scheepstype, laadvermogen, lengte en breedte.
Energie: of je systemen hebt voor LNG, methanol, gasvormige waterstof of accu’s van meer dan 500 kWh. Dit is nieuw in de melding.
Lading: soort en hoeveelheid. Voor ADN-lading en containers gelden extra velden.
Mensen: het totale aantal personen aan boord.
Reis: positie en vaarrichting, je route met vertrek- en bestemmingshaven, de laadhaven en de loshaven.
Diepgang: alleen als de bevoegde autoriteit daarom vraagt.

Wanneer meld je?

Vóór je de meldplichtige sector invaart

In de praktijk dus bij vertrek. Je stuurt je melding naar de verkeerspost van de sector waar je op dat moment bent, bijvoorbeeld Tiel, Dordrecht, Wijk bij Duurstede of Nijmegen, Duisburg, Oberwesel, Gambsheim of Bazel.

Verandert er iets onderweg?

Dan stuur je direct een nieuwe melding.

Lig je langer dan twee uur stil?

Dan meld je het begin en het einde van die onderbreking.

Aan het eind van de reis

Dan meld je zo snel mogelijk af.

Wat telt als één reis?

Een reis loopt van haven van vertrek tot haven van bestemming. Laad of los je onderweg, of verandert het aantal mensen aan boord? Dan begint er een nieuwe reis. Vaar je van Rotterdam naar Bazel en los je een deel in Duisburg? Dan meld je eerst Rotterdam–Duisburg en daarna Duisburg–Bazel.

Het mooie: vaar je zonder te laden of te lossen door van Bazel naar Nederland, dan meld je één keer. De verkeersposten sturen je melding zelf door naar de volgende sector.

De marifoon blijft (voorlopig)

De elektronische melding vervangt de marifoon niet helemaal. Je meldt je nog steeds per marifoon met naam en scheepstype bij sluizen, bij de meldpunten met het bord B.11, en als je het meldplichtige traject in- of uitvaart. Diepgang en lading hoef je dan niet meer om te roepen, want die staan al in je elektronische melding.

Duitsland werkt aan een nieuw meldsysteem (CEERIS) en wil daarna een deel van die marifoonmeldingen en B.11-borden laten vervallen. Tot dat officieel is aangekondigd, blijf je gewoon roepen.

Mag het kantoor melden?

Ja. Je rederij, bevrachter of iemand anders mag de melding voor je versturen, behalve je positie, vaarrichting en diepgang. Die komen van boord. De marifoonmelding doe je als schipper altijd zelf.

Hoe regel je het? BICS in vier stappen

De meeste schippers melden met BICS, de gratis meldsoftware van Rijkswaterstaat.

1. Maak een Rijkswaterstaat-scheepvaartaccount aan

Dat doe je via bics.nl, bij “Starten met BICS”. Met hetzelfde account kun je ook in Vaarweginformatie en Sluisplanning.

2. Vraag een meld-ID voor BICS aan

Hierbij kies je tussen twee versies. BICS Portal is de online versie: die draait in je browser op laptop, tablet of telefoon, werkt op meerdere apparaten en werkt zichzelf bij. Op dit moment is die alleen voor schipper-eigenaren, er zijn nog geen koppelingen met ECDIS of andere systemen, en je hebt altijd internet nodig. BICS Lokaal installeer je zelf; die is geschikt voor rederijen en voor koppelingen met Inland ECDIS en navigatiesoftware.

3. Reken op maximaal 5 werkdagen

Zo lang kan de verwerking van je aanvraag duren. Doe het dus niet in de laatste week van november.

4. Maak je casco aan en stuur een proefmelding

Doe dat op een reis waar het nog niet verplicht is. Zo weet je op 1 december precies welke knoppen je nodig hebt.

Starten met BICS (bics.nl) — account, meld-ID en de keuze tussen Portal en Lokaal

Andere meldsoftware kan ook

De CCR noemt onder meer RiverGuide. Dat werkt als je één soort lading vervoert die niet onder het ADN valt, maar het is niet geschikt voor containerschepen of samenstellen. Verder noemt de CCR Autena ContainerPlanner voor de containervaart. Een aantal Inland ECDIS-pakketten heeft BICS ingebouwd. Kijk wel of je pakket past bij je schip en de trajecten waar je vaart.

De deadline

De CCR en Rijkswaterstaat raden aan om het zo snel mogelijk te regelen. Er moeten veel accounts tegelijk worden aangemaakt, en zo voorkom je wachttijd vlak voor de deadline.

13 juni 2024

De CCR stelt de wijziging van art. 12.01 RPR vast (besluit 2024-I-12).

30 november 2026

Uiterlijk op deze dag moeten je meldsoftware en je account klaarstaan, aldus de CCR.

1 december 2026

De meldplicht geldt voor de nieuwe groepen schepen.

Praktische tips van schipper tot schipper

Vraag je account nu aan. Vijf werkdagen verwerking plus een weekje oefenen past nog ruim vóór 1 december.
Oefen op een gewone reis. Elektronisch melden mag altijd, ook als het nog niet moet. Veel schippers onder de 86 m doen het al, bijvoorbeeld voor Vlaanderen.
Kies je havens en terminals uit de lijst en vul geen eigen omschrijving in. Een verkeerde locatiecode maakt een melding minder bruikbaar.
Houd BICS Lokaal bij. Installeer updates direct, anders kunnen verkeersposten je melding soms niet goed verwerken. BICS Portal doet dat zelf.
Stuur een nieuwe melding als er iets verandert, bijvoorbeeld als je bijlaadt, een opstapper meeneemt of langer dan twee uur stilligt.
Varen jullie met meer schippers of aflossers? Spreek af wie meldt, en houd er rekening mee dat BICS Portal nu nog alleen voor schipper-eigenaren is.
Kijk of je AIS-gegevens kloppen. De verkeerspost ziet je ook via AIS. Met de gratis MMSI-check zie je of je schip goed op AIS staat.
In Vlaanderen moet alle beroepsvaart al sinds december 2022 elektronisch melden. Nederland en Frankrijk hebben elk hun eigen regels. Deze gids gaat alleen over de Rijn volgens het RPR.

MMSI-check: staat mijn schip goed op AIS?

En BargeFlow Port Reporter?

Om eerlijk te zijn: BargeFlow Port Reporter doet je elektronische melding niet. Die blijft gewoon in BICS of je eigen meldsoftware.

BargeFlow Port Reporter volgt je schepen via AIS en houdt automatisch bij in welke havens ze zijn geweest en hoe lang ze er lagen. Je hebt geen hardware aan boord nodig, alleen het MMSI-nummer. Handig voor het kantoor, dat dan minder hoeft te bellen. Je kunt het 60 dagen gratis proberen; bij het aanmelden vul je wel je betaalgegevens in.

Havenbezoeken en ligtijden: zo werkt het

Veelgestelde vragen over elektronisch melden

Mijn schip is 86 meter. Moet ik melden?

De regel geldt voor schepen langer dan 86 m. Een schip van precies 86,00 m valt er dus niet onder. Ben je ook maar iets langer en heb je een laadruim, dan wel. Twijfel je over de lengte die telt, kijk dan op je certificaat, doe de CCR-vragenlijst of bel de BICS-helpdesk.

Ik vaar alleen op de Waal tot Gorinchem. Geldt het voor mij?

Ja, als je schip eronder valt. Het meldplichtige deel loopt van Bazel tot Gorinchem (km 952,50) en van Pannerden tot Krimpen aan de Lek. Voor andere vaarwegen kunnen andere regels gelden.

Hoef ik dan niet meer te roepen op de marifoon?

Je meldt je nog steeds met naam en scheepstype bij sluizen, bij de B.11-meldpunten en als je het meldplichtige traject in- of uitvaart. Diepgang en lading staan al in je elektronische melding, die hoef je niet meer om te roepen.

Moet ik bij elke sector opnieuw melden?

Nee. Je meldt aan het begin en aan het eind van je reis, en de verkeersposten sturen je melding door naar de volgende sector. Alleen als er iets verandert, of als je langer dan twee uur stilligt, stuur je een nieuwe melding.

Wat kost elektronisch melden?

BICS is gratis. Volgens de CCR heb je verder alleen een gewone computer of telefoon met internet nodig. Andere meldsoftware of ECDIS-koppelingen kunnen wel geld kosten.

Ik heb een hybride schip met een kleine accubank. Val ik eronder?

Volgens de CCR telt een accu pas mee als de totale capaciteit meer dan 500 kWh is. Methanol, gasvormige waterstof en LNG tellen altijd mee. Twijfel je over je installatie of over een andere brandstof, vraag het dan na bij de helpdesk of de CCR.

Bronnen en hulp

Nagelopen op 18 oktober 2026. Deze gids is uitleg, geen juridisch advies; de officiële tekst van het RPR is leidend.

BICS-helpdesk: helpdesk@bics.nl, +31 (0)88 202 26 00 (ma–vr 9.00–17.00 uur). Vragen over Duitsland: GDWS@wsv.bund.de.